Herman Gerritsma maakt zich nog steeds zorgen over het giftig afval onder de Coupépolder.
Herman Gerritsma maakt zich nog steeds zorgen over het giftig afval onder de Coupépolder. (Foto: )

Giftige rotzooi in 'Afval aan den Rijn'

Tussen 1972 en 1985 werden tonnen afval gestort op de Coupépolder, het huidige Golfpark Zeegersloot. De hele provincie bracht zijn rotzooi in het centraal gelegen Alphen. Al gauw stond Alphen bekend als 'Afval aan den Rijn'.

Het was niet alleen huisafval dat werd gestort, maar ook veel bedrijfsafval en dat was niet allemaal ongevaarlijk. Herman Gerritsma houdt zich al dertig jaar met deze materie. "Er zijn zeker 200.000 vaten giftig afval gestort," vertelt hij. "En dat gif ligt daar nog steeds, dus dat kan gewoon in ons drinkwater terecht komen."

De Coupépolder is nooit bewust bestemd als gifbelt, maar het is duidelijk dat er al vroeg schimmige zaken gaande waren. Dat begon met de wens van de gemeente Alphen om huizen te bouwen in de jaren zeventig. Achter de schermen werd hard onderhandeld. Herman: "Uiteindelijk kreeg Alphen toestemming van de provincie in ruil voor problematische stortingen op de Coupépolder."
In de jaren tachtig kwam aan het licht dat er vele vaten gif waren gestort. "De politie was op het spoor van de vervuiling gekomen door een heroïnezaak," vertelt Herman. "Een vuiltransporteur gebruikte zijn zwarte geld dat hij met heroïne had verdiend als zwijggeld voor gemeenteambtenaren." Justitie wilde de zaak niet naar buiten brengen, maar een van de rechercheurs ging naar de Telegraaf. "Het land was in rep en roer en de overheid zei er iets aan te gaan doen, maar dat werd uitgesteld en uitgesteld. Uiteindelijk is er niks gebeurd."

Halve maatregelen
"De polder is nooit goed gesaneerd," legt Herman uit. De zijkanten zijn stevig ingepakt en er ligt een drainagesysteem om het giftige water af te voeren, maar de onderste kleilaag is lek en de bovenkant is slechts afgedekt met aarde, waar regenwater gewoon doorheen kan lopen. "Ze hadden een deklaag beloofd, maar die is er nooit gekomen. Nu werkt de polder als filter: regenwater neemt het gif mee naar beneden het grondwater in."
Natuurlijk zijn er onderzoeken geweest om te bepalen hoe giftig de belt was. Volgens Herman zijn die echter nooit goed uitgevoerd. "Er werd alleen getest op het standaard lijstje gevaarlijke stoffen die 'niet in grote hoeveelheden' gedumpt mogen worden, maar niet op de stoffen die verboden zijn om te dumpen," zegt hij. "De Alphense politiek koos liever voor golfplezier dan veiligheid."
Bovenop de oude stort kwam namelijk Golfpark Zeegersloot te liggen. Alsnog een deklaag aanbrengen zou de golfclub in de weg zitten en veel geld gaan kosten. "Terwijl het gras op sommige plekken zichtbaar geel uitslaat van de warme dampen die van onder de grond vandaan komen!"

Slepend proces
Begin van de jaren negentig werd de Projectgroep Coupépolder in het leven is geroepen. Herman was hier onderdeel van. "In deze groep zouden burgers kunnen meepraten. We hebben de veiligverklaring kunnen rekken, maar er zijn tussen 1991 en 1996 amper vergaderingen belegd." In 2000 besloot Herman dat het een heilloze weg was en wist hij de zaak aanhanging te maken bij de Raad van State. "Ik kwam binnen met een heel pak metingen onder de arm en kreeg tot zevenmaal toe gelijk. Toch was het antwoord van de politiek uitstel, uitstel en afstel. Uiteindelijk werd een rechter gevonden die de kromme praat van de provincie en gemeente geloofde."

Opnieuw onder de aandacht
In 2012 heeft het tv-programma Zembla nog eens aandacht aan de zaak besteed, zonder politiek gevolg. Zelf heeft Herman een boek geschreven over de kwestie: 'Gifbelt-Coupépolder'. Het is een gedramatiseerde versie van de echte gebeurtenissen. "Het is fictie, maar niet meer fictie dan de rapporten." Eind oktober bood hij het boek aan aan burgemeester Spies. Meer info:
www.gifbelt-coupepolder.nl

Door Key Tengeler

Meer berichten