Logo gouwekoerier.nl


Foto:

Geheimen onthult van de stadsdichter

Iedere week verschijnt een gedicht van Kaj Elhorst, stadsdichter van Alphen aan den Rijn, in het Alphens Nieuwsblad. Maar wie is de man achter de gedichten? Wat is een stadsdichter eigenlijk en wat is het geheim van een goed gedicht?


Alphen aan den Rijn – Hoewel Kaj Elhorst al een jaar lang stadsdichter van Alphen aan den Rijn is, vindt hij het lastig om een definitie te geven. "Het is iemand die via gedichten probeert een eenduidig beeld te schetsen van een deel van de samenleving. Dit doet hij of zij door het maken van gedichten, het voordragen van eigen werk bij evenementen en door zo veel mogelijk bij activiteiten in de stad aanwezig te zijn."

En dat mag Kaj nog een jaartje doen; er is nog niemand gevonden die zijn plek in wil nemen. "Vorig jaar zei ik dat ik het een jaartje wil doen en, indien nodig, nog een jaar. Daarna is het wel tijd voor iemand anders, hoor." Kaj is 72 en kan nog steeds niet goed stilzitten en niets doen. Dat is zijn hele leven zo geweest.


Dichten voor iedereen

De voorwaarden om stadsdichter te worden zijn niet streng: je moet in gemeente Alphen aan den Rijn wonen en gedichten willen schrijven, onder andere over de stad. Kaj probeert elke week een gedicht over Alphen te maken.
"Ervaring met het schrijven van gedichten maakt het wel makkelijker om stadsdichter te zijn. Maar die ervaring verschilt van persoon tot persoon. De een schrijft vanaf zijn zesde gedichten en weet niet beter, de ander heeft het nog nooit gedaan en weet toch een pracht van een gedicht te schrijven."

Ook belangrijk; de stadsgedichten moeten toegankelijk zijn voor een breed publiek. "Een stadsdichter heeft een bindende functie, door begrijpelijk te schrijven bereik je veel mensen. Dat is beter dan iets ontzettend intellectueel te schrijven wat niemand begrijpt, dan sla je de plank volledig mis. Wat wel populair is, is rap en slam. Een eigentijdse vorm van toegankelijke dichtkunst en met een groot en enthousiast publiek."


Heldere taal met gevoel

Een tip voor een goed gedicht: de meeste gedichten die de lezer een bepaald gevoel geven, komen goed aan. "Woorden die gevoel goed omschrijven zijn beter dan de exacte betekenis erachter. Het gaat juist om het gevoel dat de lezer krijgt." En daarbij hoort herkenbaarheid. "Door helder taalgebruik begrijpt de lezer snel wat je bedoelt. Maar soms kom je bedrogen uit en is de interpretatie van de lezer totaal anders. Dat maakt het grappig en leuk."

"Ook moet je als stadsdichter bereid zijn om een hele reeks evenementen af te gaan om gedichten voor te dragen," stelt de stadsdichter. "Voordragen is geweldig! Het is leuk om te kijken naar de reactie van de zaal. Je kan dan bij elk woord of elke zin je gevoel erin leggen wat je had toen je het schreef."


Dolfijn als inspiratiebron

Waar hij zijn inspiratie vandaan haalt, weet hij zelf eigenlijk niet. "Soms borrelt iets in me op omdat ik wat heb gehoord, gezien of gelezen. Het is als een dolfijn die boven het zeeoppervlak verschijnt, je ziet het niet aankomen en dan opeens komt het tevoorschijn. Ook vormt er wel eens een gedicht in mijn achterhoofd als ik in gesprek ben."
Het liefste wil Kaj zo'n spontaan gedicht meteen opschrijven, voordat alles 'wegdruppelt'. "Soms weet ik het gedicht nog, andere keren lukt het niet. Je moet echt het juiste gevoel terugkrijgen." Erg lang doet hij niet over het schrijven. "De eerste twee regels gaan vaak moeizaam, de derde regel floept er uit en dan, opeens, is het gedicht af."


Rijmen met humor

Vrijheid in zijn dichtkunst is voor Kaj belangrijk, zowel qua onderwerp als rijmstructuur. "Ik heb geen voorkeur voor een onderwerp, een gedicht schrijven met vooraf vastgesteld thema heb ik meer moeite mee. Vrijheid speelt een forse rol, dan kan ik denken, piekeren, aanvoelen."

De vorm of structuur van zijn gedichten zijn volgens Kaj 'een rommeltje'. "Ik rijm als het me zo uitkomt. Als je wilt rijmen, moet je gedwongen bepaalde woorden gebruiken. Ik heb liever alle vrijheid. Maar bij een humoristisch gedicht heeft rijm een extra uitwerking. Zeker als je rijmt met iets wat de lezer niet verwacht, iets onvoorspelbaars. Met gedichten moet je doen wat je wil, niks moet, alles kan, rijmen mag."


Recept voor gedicht

Maar wanneer is een gedicht eigenlijk een goed gedicht? "Een gedicht bestaat uit verzonnen woorden in een kort bestek. Het vertelt een bepaalde ontwikkeling in een verhaal, waarbij het gevoel van de lezer belangrijker is dan de details. Een gedicht gaat dus meer om het beeld of gevoel dat het oproept. Dat is tegenovergestelde van proza, waar juist een verhaal met veel details wordt verteld. Er is geen geheim recept voor een goed gedicht. Je moet het gewoon leuk vinden om met taal te spelen."

Meer berichten

Shopbox