Terug naar de basis

Column door Jos Gosen

Laatst las ik het boek Sapiens van Yuval Noah Harari. Daar heb ik nu tijd voor, want gepensioneerd! Het gaat over het ontstaan van de mensheid en de ontwikkeling van het dagelijks leven sindsdien. Een onwijs boeiend boek, omdat het laat zien hoe mensen vroeger leefden, werkten en dachten. Een boeiend feitje viel me op: je zou denken dat het leven vroeger veel moeilijker was en dat de mensen veel harder moesten werken dan nu. Dat blijkt niet het geval: mensen anno nu maken veel langere dagen dan de eerste mensen en hebben meer stress. Wie hebben het beter: de oermensen of wij?

Dat is een lastige. We zijn van alle gemakken voorzien, hebben uitstekende gezondheidszorg en medicatie voor heel veel aandoeningen. We hebben schermpjes in allerlei soorten en maten en vrijwel elk huishouden heeft er meerdere. Fietsen met inspanning hoeft niet meer, ook niet voor kinderen. Laatst kwam ik in Hazerswoude twee pubers tegen met een E-bike.
Maar feit is wel, dat de vooruitgang ook zijn keerzijde heeft. Kijk naar onze kinderen in vergelijking met twee generaties terug. In Nederland heeft twaalf procent van de kinderen tot 21 jaar overgewicht en drie procent heeft ernstig overgewicht. Kinderen bewegen minder, hebben meer schermpjestijd, maar eten niet minder dan vroeger. Minder bewegen en hetzelfde blijven eten betekent dat je zwaarder wordt. Veel computertijd lijkt ook een nadelige invloed te hebben op de ogen: door veel dichtbij te kijken op schermpjes leren ogen minder in de verte te kijken, met bijziendheid tot gevolg. En wist je dat door de kleur van het licht uit computers de productie van het hormoon melatonine wordt onderdrukt, waardoor er slaapstoornissen ontstaan?

Hoe moet je hier nu mee omgaan als ouders? En wat is dan de norm voor bewegen en computergebruik? Voor bewegen geldt dat elk kind elke dag minstens een uur matig intensief tot intensief zou moeten bewegen. Voor beeldschermtijd is er niet echt een norm. Maar er zijn adviezen dat kinderen tot zes jaar maximaal een half uur beeldschermtijd zouden mogen hebben en kinderen tot tien jaar maximaal 1 tot 1,5 uur. Let wel, dit is dus computertijd inclusief tv kijken.

Het is een lastige afweging. Aan de ene kant wil je je kind opvoeden in de wereld van nu en daar horen computers nou eenmaal bij. Het is heel handig, als je daar goed mee overweg kan. Maar veel computertijd gaat wel af van de tijd van buitenspelen en bewegen. Gaat af van sociale interactie met andere kinderen, iets wat je niet leert vanachter de computer. En de lichamelijke gevolgen van weinig sporten en bewegen hebben gevolgen voor later: meer obesitas, meer hart- en vaatziekten en meer suikerziekte.

Vroeger was echt niet alles beter, maar soms moet je weer eens terug naar de basis. Er zijn steeds meer mensen die wat oorspronkelijker willen leven. Tiny house, minder consumeren, wat meer afzien. Wat is er gezelliger dan je kinderen daarin mee te nemen en hen dat bij te brengen? Lekker samen wandelen, spelen, vuurtje stoken. Weer eens wat anders dan Minecraft!


Heeft u een vraag voor dokter Jos? Stuur deze naar: redactie.gkw@persgroep.nl

Meer berichten

Shopbox